سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

حساب کاربری

یا

حداقل 8 کاراکتر

66811000021

سدیم یدید آزمایشگاهی چیست و چه کاربردهایی دارد؟

در دنیای شگفت‌انگیز علم و فناوری، مواد شیمیایی نقش‌های کلیدی ایفا می‌کنند که یکی از آن ها، سدیم یدید آزمایشگاهی است. این ماده با ظاهری ساده، دنیایی از کاربردها را در خود جای داده و در حوزه‌های مختلفی، از آزمایشگاه‌های شیمی تا مراکز پزشکی و صنایع گوناگون، حضوری فعال دارد. در این مقاله، می‌خواهیم به دنیای سدیم یدید آزمایشگاهی بپردازیم و با ماهیت، کاربردها، نکات ایمنی و روش‌های نگهداری آن آشنا شویم پس با ما همراه شوید!

سدیم یدید آزمایشگاهی چیست
دستگاه تقطیر شیشه ای
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید
آویژه

اهمیت سدیم یدید آزمایشگاهی در آزمایشگاه

سدیم یدید آزمایشگاهی (NaI) یک ترکیب شیمیایی با کاربردهای فراوان در آزمایشگاه است. این ماده به دلیل خواص منحصر به فرد خود، در زمینه‌های مختلفی از جمله سنتز شیمیایی، آنالیز و تیتراسیون، و تحقیقات علمی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اهمیت سدیم یدید در آزمایشگاه به شرح زیر است:

1. منبع ید: سدیم یدید منبعی غنی از ید است که در سنتز و تولید طیف وسیعی از ترکیبات آلی و غیرآلی، از جمله داروها، مواد رنگی و کاتالیزورها، کاربرد دارد.

2. معرف در تیتراسیون: سدیم یدید به عنوان یک معرف در تیتراسیون یدومتری، که روشی برای تعیین غلظت آنیون‌های اکسنده مانند یدات و پرمنگنات است، استفاده می‌شود.

3. منبع ید رادیواکتیو: ید-123 و ید-131، ایزوتوپ‌های رادیواکتیو ید هستند که از سدیم یدید رادیواکتیو در سنتز آنها استفاده می‌شود. این ایزوتوپ‌ها در پزشکی هسته‌ای برای تشخیص و درمان بیماری‌های مختلف، مانند سرطان تیروئید، به کار می‌روند.

اهمیت سدیم یدید آزمایشگاهی در آزمایشگاه

همه چیز درباره سدیم یدید آزمایشگاهی

خواص فیزیکی و شیمیایی سدیم یدید آزمایشگاهی

خواص فیزیکی و شیمیایی سدیم یدید آزمایشگاهی به موارد مهمی تقسیم می‌شود که از جمله آن ها می‌توان به :

1. ساختار بلوری: بلورهای سدیم یدید ساختاری مکعبی با سیستم بلوری هالیت دارند. در این ساختار، هر یون سدیم توسط شش یون ید احاطه شده و بالعکس. این ساختار پایدار و متقارن، به بسیاری از خواص فیزیکی و شیمیایی سدیم یدید مانند نقطه ذوب و جوش بالا، سختی و حلالیت آن در آب، مرتبط می‌شود.

2. حلالیت: سدیم یدید به طور قابل توجهی در آب حل می‌شود. در دمای 20 درجه سانتی‌گراد، 184 گرم سدیم یدید در 100 گرم آب حل می‌شود. این حلالیت بالا به دلیل تمایل یون‌های سدیم و ید به جذب مولکول‌های آب و تشکیل پیوندهای هیدروژنی است. حلالیت بالا، کاربردهای گسترده‌ای در آزمایشگاه و صنعت برای سدیم یدید فراهم می‌کند.

3. نقطه ذوب و جوش: سدیم یدید با نقطه ذوب 660 درجه سانتی‌گراد و نقطه جوش 1304 درجه سانتی‌گراد، به عنوان یک ترکیب با نقطه ذوب و جوش بالا شناخته می‌شود. این امر به دلیل ساختار بلوری قوی و پیوندهای یونی قوی بین یون‌های سدیم و ید است. نقطه ذوب و جوش بالا، کاربرد سدیم یدید را در دماهای بالا و در فرآیندهای صنعتی خاص امکان‌پذیر می‌کند.

4. واکنش‌پذیری: سدیم یدید آزمایشگاهی به عنوان یک ترکیب یونی، تا حدی واکنش‌پذیر است. این ماده با اسیدها واکنش می‌دهد و اسید یدید و نمک سدیم را تشکیل می‌دهد. همچنین با اکسیدان‌ها واکنش داده و ید آزاد می‌کند. واکنش‌پذیری سدیم یدید، کاربرد آن را در سنتز شیمیایی و تیتراسیون یدومتری به عنوان یک معرف، تسهیل می‌کند.

خواص فیزیکی و شیمیایی سدیم یدید آزمایشگاهی

ویژگی های رادیواکتیویته سدیم یدید

1. ایزوتوپ‌های رادیواکتیو ید: سدیم یدید آزمایشگاهی به طور طبیعی دارای ایزوتوپ‌های رادیواکتیو نیست. با این حال، می‌توان ایزوتوپ‌های رادیواکتیو ید مانند ید-123 و ید-131 را به صورت مصنوعی تولید کرد. این ایزوتوپ‌ها در پزشکی هسته‌ای برای تشخیص و درمان بیماری‌های مختلف، مانند سرطان تیروئید، به کار می‌روند.

2. ید-123: ید-123 با نیمه عمر 13.2 ساعت، پرتو گاما با انرژی 159 کیلوالکترون ولت ساطع می‌کند. این ایزوتوپ برای تصویربرداری از غدد تیروئید و سایر اندام‌ها به کار می‌رود. ید-123 به دلیل نیمه عمر کوتاه و انرژی پرتو گاما مناسب، به طور گسترده در تصویربرداری SPECT (توموگرافی کامپیوتری با انتشار تک فوتون) استفاده می‌شود.

3. ید-131: ید-131 با نیمه عمر 8.02 روز، پرتو بتا و گاما ساطع می‌کند. این ایزوتوپ برای درمان سرطان تیروئید و سایر بیماری‌های مرتبط با غده تیروئید به کار می‌رود. ید-131 به دلیل انرژی پرتو بتا بالا، سلول‌های سرطانی تیروئید را از بین می‌برد. همینطور در مورد سدیم یدید رادیواکتیو، می توان از بالن تقطیر برای جدا کردن ید-123 یا ید-131 از سایر مواد شیمیایی استفاده کرد.

4. کاربردهای رادیواکتیویته سدیم یدید:

  • تشخیص:
    • تصویربرداری از غدد تیروئید
    • تصویربرداری از سایر اندام‌ها مانند مغز، قلب و ریه‌ها
    • تشخیص بیماری‌های مختلف مانند سرطان، عفونت و التهاب
  • درمان:
    • درمان سرطان تیروئید
    • درمان سایر بیماری‌های مرتبط با غده تیروئید

5. هشدارهای ایمنی:

  • کار با ایزوتوپ‌های رادیواکتیو ید باید توسط افراد متخصص و با رعایت کامل اقدامات احتیاطی انجام شود.
  • ید-131 به دلیل ساطع کردن پرتو بتا، می‌تواند خطرناک باشد.
  • هنگام کار با ید-131 باید از دستکش، عینک، لباس‌های محافظ و سایر تجهیزات حفاظتی استفاده کرد.

ویژگی های رادیواکتیویته سدیم یدید آزمایشگاهی

روش های تولید سدیم یدید آزمایشگاهی

واکنش مستقیم ید و سدیم: در این روش، ید و سدیم فلزی در یک ظرف فلزی تحت حرارت و اتمسفر بی‌اثر (مانند نیتروژن) با یکدیگر واکنش می‌دهند و سدیم یدید را تشکیل می‌دهند. این روش ساده و مقرون به صرفه است، اما به دلیل خطر انفجار و رطوبت‌پذیری بالای محصول نهایی، کاربرد محدودی دارد.

واکنش ید با هیدروکسید سدیم: در این روش، ید با هیدروکسید سدیم در محلول آبی واکنش داده و سدیم یدید و آب را تشکیل می‌دهد. این روش به دلیل سادگی و عدم نیاز به تجهیزات خاص، در آزمایشگاه‌های آموزشی و تحقیقاتی به طور رایج استفاده می‌شود.

واکنش تبادلی یونی: در این روش، از نمک‌های محلول ید مانند یدید پتاسیم و نمک‌های محلول سدیم مانند سولفات سدیم استفاده می‌شود. با تبادل یونی بین این دو نمک در محلول آبی، سدیم یدید و سولفات پتاسیم (محصول جانبی) به دست می‌آید. این روش برای تولید سدیم یدید با خلوص بالا مناسب است.

الکترولیز محلول یدید سدیم: در این روش، از جریان الکتریکی برای تجزیه محلول یدید سدیم به سدیم، ید و هیدروژن استفاده می‌شود. این روش برای تولید ید با خلوص بالا مناسب است، اما به دلیل پیچیدگی و هزینه بالا، کاربرد محدودی دارد.

علاوه بر تصفیه سدیم یدید، از دستگاه تقطیر شیشه ای می توان برای بازیافت ید از محلول های حاوی یدید سدیم نیز استفاده کرد. برای مثال در آزمایشگاه های شیمی، از ید برای سنتز ترکیبات آلی و معدنی مختلف استفاده می شود. پس از اتمام واکنش، ید اضافی می تواند با استفاده از دستگاه تقطیر شیشه ای از مخزن واکنش بازیافت شده و برای استفاده مجدد در آزمایش های دیگر ذخیره شود.

همچنین، از دستگاه تقطیر شیشه ای می توان برای جداسازی ید از سایر مواد شیمیایی مانند کلر، برم و فلوئور استفاده کرد.

روش های تولید سدیم یدید آزمایشگاهی

کاربردهای سدیم یدید در آزمایشگاه

“سدیم یدید آزمایشگاهی” (NaI) به دلیل خواص منحصر به فرد خود، کاربردهای گسترده‌ای در آزمایشگاه دارد. در اینجا به چند نمونه از این کاربردها اشاره می‌کنیم:

سنتز شیمیایی: سدیم یدید به عنوان منبع ید در سنتز طیف وسیعی از ترکیبات آلی و غیرآلی، از جمله داروها، مواد رنگی و کاتالیزورها، به کار می‌رود.

تیتراسیون یدومتری: در این روش تحلیلی پرکاربرد، از خاصیت اکسیدکنندگی ید موجود در سدیم یدید برای تعیین غلظت آنیون‌های اکسنده مانند یدات و پرمنگنات استفاده می‌شود.

کاتالیزور واکنش‌ها: در برخی واکنش‌های شیمیایی، سدیم یدید می‌تواند نقش کاتالیزور را بازی کند و سرعت واکنش را افزایش دهد.

منبع ید رادیواکتیو: ید-123 و ید-131، ایزوتوپ‌های رادیواکتیو ید هستند که از سدیم یدید رادیواکتیو در سنتز آنها استفاده می‌شود. این ایزوتوپ‌ها در پزشکی هسته‌ای برای تشخیص و درمان بیماری‌های مختلف، مانند سرطان تیروئید، به کار می‌روند.

کاربردهای سدیم یدید آزمایشگاهی در آزمایشگاه

نکات ایمنی و احتیاط های ضروری سدیم یدید

در اینجا به برخی از نکات ایمنی و احتیاط های ضروری در هنگام کار با سدیم یدید اشاره می‌کنیم:

1. تماس پوستی و چشمی:

  • تماس مستقیم سدیم یدید با پوست و چشم می‌تواند باعث تحریک، قرمزی و سوزش شود.
  • در صورت تماس سدیم یدید با پوست، محل مورد نظر را بلافاصله با آب فراوان شستشو دهید.
  • در صورت تماس سدیم یدید با چشم، پلک‌ها را به مدت 15 تا 20 دقیقه با آب ولرم شستشو داده و به پزشک مراجعه کنید.

2. بلع:

  • بلعیدن سدیم یدید می‌تواند سمی باشد و علائمی مانند تهوع، استفراغ، اسهال و درد شکم ایجاد کند.
  • در صورت بلعیدن سدیم یدید، بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید و اقدامات لازم برای کمک به فرد مسموم را انجام دهید.

3. استنشاق:

  • استنشاق گرد و غبار سدیم یدید می‌تواند باعث تحریک دستگاه تنفسی، سرفه و عطسه شود.
  • در صورت استنشاق سدیم یدید، به هوای تازه منتقل شده و در صورت نیاز از ماسک تنفسی استفاده کنید.

4. آتش‌سوزی:

  • سدیم یدید می‌تواند در مجاورت گرما و مواد قابل اشتعال، آتش‌سوزی ایجاد کند.
  • در صورت آتش‌سوزی، از خاموش‌کننده‌های مناسب مانند پودر یا دی‌اکسید کربن استفاده کنید.

5. نگهداری:

  • سدیم یدید باید در ظروف دربسته و در مکانی خنک، خشک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود.
  • از نگهداری سدیم یدید در مجاورت مواد اسیدی و اکسید کننده قوی خودداری کنید.

نکات ایمنی و احتیاط های ضروری سدیم یدید

عوامل موثر بر قیمت سدیم یدید

قیمت سدیم یدید به عوامل مختلفی بستگی دارد که می‌توان آنها را به دو دسته کلی عوامل ذاتی و عوامل بیرونی تقسیم کرد:

1. عوامل ذاتی:

  • خلوص: خلوص سدیم یدید یکی از مهم‌ترین عوامل موثر بر قیمت آن است. هر چه خلوص سدیم یدید بیشتر باشد، قیمت آن نیز به طور متناسب افزایش می‌یابد.
  • گرید: سدیم یدید در گریدهای مختلفی مانند صنعتی، آزمایشگاهی و دارویی تولید می‌شود. قیمت هر گرید با توجه به کاربرد و کیفیت آن متفاوت است.
  • نوع و اندازه بسته‌بندی: نوع و اندازه بسته‌بندی سدیم یدید می‌تواند بر قیمت آن تاثیر بگذارد. به طور کلی، بسته‌بندی‌های بزرگتر و باکیفیت‌تر، قیمت بالاتری دارند.
  • برند تولیدکننده: برندهای معتبر و شناخته شده در تولید سدیم یدید، معمولاً قیمت بالاتری نسبت به برندهای کمتر شناخته شده دارند.

2. عوامل بیرونی:

  • نوسانات بازار: قیمت مواد شیمیایی مانند سدیم یدید به طور مداوم در حال نوسان است و عواملی مانند عرضه و تقاضا، قیمت مواد اولیه، شرایط اقتصادی و سیاسی و … می‌توانند بر آن تاثیر بگذارند.
  • هزینه‌های حمل و نقل: هزینه‌های حمل و نقل و گمرک می‌تواند بر قیمت نهایی سدیم یدید، به خصوص برای خریدهای بین‌المللی، تاثیر بگذارد.
  • میزان تقاضا: افزایش تقاضا برای سدیم یدید می‌تواند منجر به افزایش قیمت آن شود.
  • محدودیت‌های صادراتی: محدودیت‌های صادراتی در برخی کشورها می‌تواند بر قیمت سدیم یدید در بازار جهانی تاثیر بگذارد.

عوامل موثر بر قیمت سدیم یدید

سخن پایانی

سدیم یدید یک ترکیب شیمیایی با خواص منحصر به فرد و کاربردهای گسترده در آزمایشگاه و صنعت است. این ماده با وجود فواید فراوان، می‌تواند در صورت عدم استفاده صحیح، خطرات سلامتی و ایمنی را به همراه داشته باشد. با رعایت نکات ایمنی و استفاده صحیح از سدیم یدید، می‌توان از مزایای این ماده در زمینه‌های مختلف علمی و صنعتی بهره‌مند شد.

مقایسه محصولات

0 محصول

مقایسه محصول
مقایسه محصول
مقایسه محصول
مقایسه محصول